Diverse publicaties
- Van aso bak naar voetballende rolmops
- Petra Verstraten combineert freestyle en holistische training
- Petra verstraten werkt op een paardvriendelijke manier
- Ik ben leidende merrie en hengst tegelijk




Van aso bak naar voetballende rolmops
Als nieuwbakken eigenaren van twee paardjes vergaren we alle informatie die we maar krijgen kunnen over paarden. In de hondenwereld is er veel beschreven over de hondentaal.

In de paardenwereld blijken er ook diverse mensen zich in verdiept te hebben. Emiel Voest is een bekende paardentaal kenner. Zijn tactiek en aanpak spreken me dan ook erg aan.

Maar met lezen ben je er nog niet.

In de praktijk had ik het geregeld aan de stok met Drommel. Shetlanders staan dan wel bekend als eigenwijs en hardnekkig, deze shet was een regelrechte aso bak aan het worden! Als het mijnheer niet zinde kwamen de achterbenen direct de lucht in! Volgens de paardentaal kenner was het noodzaak hem in dit geval onmiddellijk een schop terug te geven. Dat doet zijn roedelgenoot in de natuur ook. Met een enorme brok in mijn keel heb ik dat eens gedaan. Het leverde niet meer op dan een nog nijdigere pony en een verschrikkelijk schuldgevoel voor mij. Slaan en schoppen van dieren is voor mij uit den boze!

Ook de communicatie met Puzzel kon wel wat verfrissing gebruiken. En zo surften we het internet af op zoek naar een leuke cursus om met de paarden te gaan ondernemen.

En zo kwamen we in aanraking met Petra van “Equixantos”.

Petra geeft cursussen voor mens en paard om elkaar beter te leren begrijpen en de samenwerking onderling soepeler te laten verlopen. Eerst maar eens wat informatie opgevraagd. Dat sprak ons allebei aan, dus toen via de mail en telefonisch contact gehad. Toen de afspraak was gemaakt informeerde ik op de valreep Petra nog even dat wij niet van die poetsers zijn die de paarden onder de dekens hebben staan. Onze Puzzel en Drommel komen zo uit de wei mee en als dat inhield dat ze net hadden liggen rollen kwamen ze zwart mee. Een paard is bij ons gewoon paard. Gelukkig juichte Petra dit toe. Vier dagdelen zijn we met onze paardjes naar de cursus geweest. En wat heeft ons dat veel opgeleverd!

Bij aankomst konden de paarden lekker buiten lopen en onder het genot van een kop koffie kregen wij theorie les in het ‘Free style’. Vrij vertaald, op een natuurlijke manier communiceren en omgaan met je paard.

Wat ik nooit meer zal vergeten is die verbaasde blik van beide paarden toen Petra als eerste met hen aan de slag ging. Je zag ze denken: Verrek die spreekt mijn taal!

We hebben er ontzettend veel van geleerd en zullen nog steeds heel veel fouten maken in de omgang met onze paarden, maar de basis is oké. Daar ben ik zeker van. Het resultaat ervan loopt in de wei. Ik had nooit durven dromen zo’n goede band met Drommel te krijgen.

Het is een geweldige lieve en open pony gebleken. We begrepen elkaar alleen niet en Drommel kan dat niet uit staan en maakt daar misbruik van. Al blijft het een shetlander hoor, en is hij soms zo koppig als een ezel. Door, soms letterlijk, stil te staan bij wat hij mij wil vertellen komen we samen een heel eind. Ik ga geregeld met hem aan de wandel en dan oefenen we de oefeningen die we geleerd hebben. Ook bedenk ik geregeld iets nieuws want slim als hij is, is het snel saai aan het worden en is het volgens Drommel tijd voor ondeugd! Hij verraadt zichzelf dan want uit zijn ondeugd bijt hij me zachtjes (!!!) in de vingers.

Een teken van verveling. Aan het einde van de wandeling is hij vaak moe en gaat dan met vier hoefjes in de ankers. De ezel!

Het meest gezellige vind hij als ik in de wei bij hem kom zitten, “samen keutelen” noem ik dat. Je kunt alles aan hem kwijt, al kauwend op een knoop van de jas of flemend met zijn lippen op je benen luistert hij aandachtig. En geloof me, hij vertelt het aan niemand door!

Gisteren hebben we met hem gevoetbald! Prachtig vind hij dat. Wij schoppen de bal weg en die kleine dikke rolmops holt er achter aan. (Ja, hij is te dik….)

Volop genieten is dat, voor beiden! Er zullen er zijn die me straal voor gek verklaren.

En ook als we samen aan de wandel zijn krijgen we de gekste reacties. ’t Zal ook best een vreemd gezicht zijn. Af en toe loopt mijn zus met haar hond ook mee en wandelen we met z’n vieren.

Een shetlander met een rottweiler. ’t Gaat allemaal goed en Drommel vind het fantastisch!

Alleen vind hij het wel vreemd dat “dat paard” niet met hem spelen wil!
En die cursus? Daar gaan we het vervolg ook van doen!

José

Deze publicatie komt van de web-log van menvereniging Harp; Het Aangespannen Recreatie Paard (12 april 2007).

Ga naar boven

Petra Verstraten combineert freestyle en holistische training
Fans van Tinkers vertel je niets nieuws als je deze bonte paardjes omschrijft als lief in de omgang en superbraaf tijdens het rijden.Vaak beschikken de dieren echter ook over een flinke dosis eigenwijsheid en een sterk eigen willetje: als er iets in hun hoofd zit, breng je ze niet zomaar op andere gedachten!
Voor velen maakt juist dát de Tinker zo leuk en is het (terecht) een reden om stapelverliefd te worden op deze dieren. Maar soms kan het ook onhandig zijn. Als je bijvoorbeeld toch echt een andere kant op wilt dan het paard en je hem daar niet van kunt overtuigen. Hiermee omgaan kan op vele verschillende manieren, van toegeven aan tot en met het afstraffen van. Zelf heb ik, gedurende een driedaagse basistraining, kennis mogen maken met de holistische benadering van Petra Verstraten en ervaren wat de meerwaarde van haar trainingsmethode kan zijn bij het omgaan met paarden en de grote en kleine gevallen van eigen gereidheid.

De eerste dag begon, onder een stralende zomerzon, met een behoorlijke dosis theorie over paarden, mensen en hun onderlinge relatie. Petra heeft instructeursopleidingen gevolgd aan het trainingscentrum van Emiel Voest en de International School for Professional Horsemanship (ISPH). Haar aanpak bevat daardoor zowel elementen van de freestyle-methode van Voest als holistische gezichtspunten die op de ISPH centraal staan. Als mensen gaan communiceren op een manier die voor paarden begrijpelijk is (door middel van freestyle), kan wederzijds respect en vertrouwen ontstaan zo is Petra’s overtuiging. De combinatie van mens en paard vormt dan uiteindelijk, volgens het holistische principe, meer dan de som der delen. Interessante theorie maar hoe werkt dat nu in de praktijk? Hoe kan ik op een voor paarden begrijpelijke manier gaan communiceren?

Paarden zijn kuddedieren legt Petra uit, zoals wel haast iedereen weet. Maar wat niet iedereen zich realiseert, is hoe zeer dat het gedrag van paarden beïnvloedt. Ook de manier waarop je het in je eigen communicatie met paarden kan gebruiken is mij (nog) onbekend. Het belangrijkste is dat er binnen de kudde een duidelijke onderlinge hiërarchie heerst. Twee paarden staan daarbij altijd als hoogste in rang en zijn dominant over de anderen: de leidende hengst, die gevaar signaleert en van achteruit bepaalt hoe snel de groep moet wegkomen, en de leidende merrie. Zij bepaalt de richting waarin de groep gaat en brengt iedereen naar water en voedsel. Wat ik nu tijdens deze drie dagen ga leren, is hoe ik de hiërarchie kan bepalen in de ‘minikudde’ die ik samen met mijn paard vorm en hoe ik de hoogste in rang kan worden. Heb ik eenmaal die dominantere positie dan kan ik voor mijn paard zowel de leidende hengst als merrie worden en dus zowel diens richting als snelheid bepalen. Handig, want in een kudde is er ten behoeve van de veiligheid van iedereen geen plaats voor eigenwijsheid. Dan moet de leider gevolgd worden!

Hoe vertellen die leidende merrie en hengst nu aan de anderen paarden hoe snel ze moeten gaan en welke kant ze op moeten? En hoe vertel ik dat vervolgens ook aan mijn paard? Petra legt uit dat de communicatie tussen paarden vooral plaatsvindt door middel van lichaamstaal en dat ik die eerst moet gaan leren spreken (en verstaan!) voor ik mijn paard iets kan laten doen. De houding van mijn lijf, armen en handen vormt daarbij het belangrijkste instrument. Ter ondersteuning van mijn lichaamstaal kan ik bovendien een lead-rope gebruiken. Gedurende de middag van de eerste cursusdag wordt de theorie vertaald naar de praktijk. Ik ga loswerken! In een vierkante paddock moet ik aan de slag met een lespaard van Petra. Het dier loopt helemaal los: er is geen halster, hoofdstel, longeerlijn of zweep om mij te helpen. Het blijkt daardoor een ware vuurdoop voor iemand die dacht dat ze toch al heel wat met paarden kon. Als ik het paard probeer duidelijk te maken dat hij linksom een rondje moet draven, lijkt het wel alsof ik Chinees spreek. Mijn boodschap komt helemaal niet over! Na verschillende aanwijzingen van Petra gaat het al snel veel beter en uiteindelijk wordt er inderdaad linksom gedraafd.

Op de tweede dag wordt ’s ochtends het loswerken herhaald en verder uitgediept. Het lukt me nu al heel wat beter om te communiceren met mijn paard en zijn richting en snelheid meer te bepalen. Zoals Petra heeft aangegeven brengen bepaalde veranderingen in de houding van mijn lijf en armen inderdaad veranderingen teweeg bij het paard. Word ik actief, dan doet hij dat ook en gaat hij bijvoorbeeld draven. Word ik passiever dan komt het dier terug naar stap. Als ik mijn aandacht richt op zijn achterhand, dan werk ik drijvend in, terwijl extra aandacht voor de voorhand juist afremmend werkt. Dat klinkt logisch, en eigenlijk vooral heel simpel, maar het werkt ook heel goed. Het blijkt bovendien erg leuk om te doen! Ik sta lichtelijk versteld van het intensieve contact dat je zo kan hebben met een paard en hoe veel sterker de onderlinge verbinding is dan met een traditionele longeerlijn en -zweep.

’s Middags komt het grondwerk aan bod. Hierbij leid je het paard aan een freestyle-halster en lead-rope en moet je het dier met je lichaamstaal laten stappen, halt houden en links en rechts van je laten lopen. Net als bij het loswerken lijkt dit makkelijker dan het is en wordt mijn boodschap om stil te gaan staan eerst regelmatig letterlijk omvergelopen door mijn paard. Petra komt echter iedere cursist persoonlijk helpen. Haar duidelijke aanwijzingen brengen me een aardig eind p weg om meer contact te krijgen met mijn paard en hem beter op mij te laten letten. Voordat hij op subtiele aanwijzingen van mijn kant gaat stilstaan en weer stappen, moet ik immers niet alleen duidelijk zijn in mijn houding maar ook zijn aandacht bij mij weten te houden. Wanneer dat eenmaal beter gaat, blijkt het paard te willen en kunnen reageren op hele kleine veranderingen in mijn lijf, armen en handen. De eigengereidheid van sommige paarden neem je hiermee natuurlijk niet weg, maar ik krijg na verloop van tijd wel door hoe ik overtuigender kan overkomen en het eigen willetje van mijn paard vriendelijk doch duidelijk kan weerleggen.

Tijdens de derde dag van de cursus volgt er een uitbreiding op de oefeningen die je zo aan de hand kan doen met je paard. Hoewel er nu al veel meer mogelijkheden blijken te zijn dan ik dacht, kunnen er in de vervolgcursussen nog talloze anderen aan het repertoire worden toegevoegd. Op de afsluitende middag volgt een rijles. De paarden krijgen geen zadels op, of hoofdstellen om, maar worden gereden met barebackpads en de eerder gebruikte freestyle-halsters. Het barebackpad blijkt een heerlijke mengvorm van zonder en met zadel rijden: je hebt duidelijk meer contact met de paardenrug maar zit net wat comfortabeler dan op een blote rug. Voor iemand die gewend is aan stevige kniewrongen en (korte) stijgbeugels, vormt het een hele nieuwe ervaring want je wordt hierbij echt gedwongen om op je kont te gaan zitten en met gewichthulpen te gaan rijden.

Vele nieuwe ervaringen rijker zit ik ’s avonds moe maar voldaan in de trein naar het huis. Er heeft zich een hele nieuwe wereld voor mij geopend, met een hele andere manier van met paarden omgaan. Petra biedt haar cursisten, naast goed verzorgde lunches en prima overnachtingsmogelijkheden, ruim voldoende stof tot nadenken over onze communicatie met paarden. Tezamen met de praktische handreikingen om zelf, thuis, verder te kunnen werken, en de rijkdom aan ervaringen met haar lespaarden, maakt juist die inhoudelijke verdieping deze cursus meer dan de moeite waard.

Bernadette

Dit artikel is gepubliceerd in Tinkerland (april 2007)




Ga naar boven

Petra Verstraten werkt op een paardvriendelijke manier
‘Je kunt met lichaamstaal communiceren’

BEILEN - Sinds anderhalve maand woont Petra Verstraten met haar trainingscentrum Equixantos in Beilen. In haar Holistische Freestyle trainingscentrum voor paard en mens verzorgt ze cursussen, zowel voor mensen mét als mensen zonder paard. Zaterdagmiddag 6 november is iedereen welkom, want dan houdt ze open dag.

Enthousiast vertelt Petra Verstraten over haar passie: ‘Al vanaf mijn vijfde hield ik me veel bezig met paarden. Elke week was ik te vinden op de manege en al vrij jong ging ik lessen verzorgen. Ze woonde die tijd in het westen en ging naar een manege in Amsterdam.   

Echter de wijze waarop veel mensen met paarden omgaan, heeft haar nooit aangestaan. Veel paarden moeten volgens Verstraten op een dwangmatige manier voor de mens werken: ‘Je krijgt een zweep in je handen en als het paard niet meewerkt, dan moet je die maar gebruiken,’ luidt een veelgegeven advies.

De paardenliefhebber zag er dan ook niet veel heil in om met deze omgangsvormen een paardenopleiding te gaan volgen. Vandaar dat ze koos voor een opleiding in een andere sector, terwijl ze in haar vrije tijd actief bleef in de paardenhouderij.

Xantos
De geschiedenis van trainingscentrum Equixantos ligt achter de komst van haar eerste eigen paard Xantos, waarnaar het bedrijf is vernoemd. Ondanks haar jarenlange passie voor paarden, had ze nog nooit echt een eigen paard gehad. Zeven jaar geleden was het dan zover en nam ze ruin Xantos mee van een manege. Petra was bekend met zijn pittige karakter, maar daarentegen had ze niet verwacht dat hij alleen maar zou steigeren. Al vaak was ze van zijn rug geworpen en ook in de box bleef hij maar tegen het hek op steigeren.

Sla hem met een fles tussen zijn oren,’ zeiden vele mensen om haar heen. ‘Ik dacht: als ik dat met dit paard ga doe, gaat hij alleen maar door en breekt hij op een gegeven moment zijn been. Het was net rodeo, hij ging maar door.’ Vervolgens kwam Petra terecht bij Freestyle trainingscentrum Emiel Voest, in Ruinen. Daar vond ze precies wat ze al die jaren had gemist in de paardenhouderij. Dankzij deze trainer en een holistische intructeurs-opleiding, die zij ging volgen, leerde Petra heel anders naar het wezen paard kijken.

Kuddedier
Deze zienswijze brengt Petra nu zelf over op haar cursisten. Om dit te begrijpen, is enige achtergrondinformatie nodig: ‘Een paard is een kuddedier,’ wijst ze naar een groot vel papier, waar dat woord voor een theorieles geschreven staat. ‘In een paardenkudde is een leidende merrie en een leidende hengst. Iedereen volgt de leidende merrie naar bijvoorbeeld voedselplekken en de leidende hengst jaagt de kudde op bij gevaar. De paarden, die bij de kudde behoren hebben alle vertrouwen in deze leiders.’ Wat cursisten in de Freestyle-methode leren, is om over het paard zowel de leidende merrie als de leidende hengst te zijn.

Lichaamstaal
De leiding over een paard krijgen, moet je leren. Petra legt dat uit: ‘Je moet hiervoor de lichaamstaal van het paard leren spreken. Onze spreektaal klinkt voor een paard als Chinees in de oren, maar lichaamstaal kunnen ze begrijpen.’

Door respect te tonen voor het paard, zal het paard volgens haar ook respect tonen voor de persoon. Op die manier ontstaat wederzijds begrip en vertrouwen. Het is natuurlijk wel van belang dat de persoon in kwestie bóven het paard staat en volgens Petra lukt dit in negen van de tien gevallen. Wanneer het niet lukt, valt dit ook te verklaren. Iemand, die zelf niet zo assertief is, kan moeilijk de leiding krijgen over een paard, die hoog in de rangorde staat. ‘Het paard moet van jouw niveau zijn.’ Bovendien is het volgens de trainster van belang dat het klikt tussen de persoon en het paard: ‘Het paard moet vóelen dat jij de leiding hebt. Als je zelf bang bent, weet het paard helemaal niet meer waar hij het moet zoeken.’

Bij dit leidinggeven is niet alleen de taal spréken van belang, maar ook luisteren naar het paard speelt een rol. Wanneer een paard bijvoorbeeld begint te steigeren bij het opzadelen, kan dat betekenen dat hij pijn heeft in de rug. Het is beter daarnaar te luisteren in plaats van dat negeren. Op deze wijze kan Petra op een paardvriendelijke manier met de dieren omgaan. Zelfs met Xantos, de leidende hengst van haar kudde, wat op de manege een ‘probleempaard’ was, kan Petra op een vriendelijke manier omgaan.

Basisrijsysteem
Nadat Petra twee jaar geleden haar opleiding had afgerond, besloot ze een trainingscentrum te starten. Anderhalf jaar geleden is ze hiermee van start gegaan in Aarlanderveen (Zuid-Holland.) De verhuizing naar Beilen geeft haar alle ruimte om zich uit te leven in het vak.

In de Freestyle-methode werkt ze met loswerken, grondwerk, dubbele lijn en het basisrijsysteem, waarin basiselementen van het berijden naar voren komen. Voor wie nieuwsgierig is geworden, opent Petra haar deuren op zaterdag 6 november tussen 14.00 en 17.00 uur aan Beilervaart 65. Bovendien is het trainingscentrum te bezoeken via de website www.equixantos.com.

Dit artikel is gepubliceerd in de Beiler Courant (26-10-2004)

Ga naar boven

Trainster: ik ben leidende merrie en hengst tegelijk

‘Paardenluisteraar Petra Verstraten geeft sinds vorige maand holistische trainingen in Aarlanderveen. “Als je doodnerveus gaat rijden, merkt een paard dat meteen.”

Door Mark van der Werf
AARLANDERVEEN - Toen haar ruin Xantos maar blééf steigeren (‘ik lag altijd naast hem, languit op de grond’) kreeg Petra Verstraten uiteenlopende adviezen. “Sla ‘m met een fles tussen de oren”, riep de een. “Ram dat beest gewoon door het hek” opperde een ander.
Het was haar al eerder opgevallen: veel mensen, vooral in het westen van het land, gaan vaak nogal agressief om met hun paard. “Loopt ie eventjes niet, dan geven ze hem meteen een schop.” Verstraten vindt dat maar niks.

Haar ouders hebben nooit van paarden gehouden, maar zelf is ze al bijna haar leven lang aan de dieren verknocht. Als meisje van vier, ze woonde toen bij het Olympisch Stadion, reed ze al op haar fietsje naar een manege in het Amsterdamsche Bos. Een groot deel van haar jeugd mestte Petra elk weekend om zes uur ’s ochtends stallen uit. Met haar huiswerk onder de arm maakte ze de paarden klaar voor de les, bouwde het parcours voor wedstrijden en werkte tussendoor in de kantine.
Verstraten ging op zoek naar een andere manier om met Xantos te rijden. Ze kwam terecht in Ruinen waar ze de fijne kneepjes van de ‘freestyle methode’ leerde. En ze volgde een driejarige holistische instructeursopleiding.

In haar eigen Aarlanderveense trainingscentrum Equixantos brengt ze de vaardigheden sinds kort over op anderen. Zaterdag houdt ze in de binnen- en buitenbak aan de Hogedijk een ‘open middag’.
Net als de paardenfluisteraar uit het gelijknamige boek, kijkt Verstraten verder dan de houding, de spieren en de conditie van mens en paard. Zelf noemt ze zich liever een paardenluisteraar, want praten tegen paarden, dat heeft niet zoveel zin. “Wij spreken Chinees voor hen.” Lichaamstaal, daar draait het om. Verstraten wil daarmee ‘wederzijds begrip en respect kweken’. Makkelijker gezegd dan gedaan.

Belangrijk is allereerst dat de ruiters hun paard beter leren kennen, vindt Verstraten. {Mensen stappen vaan plompverloren op een paard en gaan er mee rijden. Ze kopen een paard voor dressuur dat daarvoor helemaal niet geschikt is. Of ze gaan rijden op een mooi Arabiertje, waarmee ze niet eens aan de hand kunnen lopen. Dat is vragen om problemen.”
Een paard is van oorsprong een kuddedier, leert Verstraten haar cursisten. Voorop bepaalt de leidende merrie de richting, achteraan dicteert een hengst het tempo van de groep. Ruiter en paard vormen samen een kleine kudde, zegt Verstraten. De twee kunnen pas succesvol samenwerken als het paard de ruiter als leider accepteert. “Ik bepaal waar we naartoe gaan, en hoe hard we lopen. Ik ben leidende merrie en hengst tegelijk.”

Verstraten geeft een kleine demonstratie met Xantos. Ze gaat niet meteen op hem zitten, maar staat samen met het dier in een bak van 15 bij 15 meter. Vervolgens neemt ze een enigszins parmantige houding aan. Met haar bovenlichaam naar voren gedrukt, en schouders en armen die lichtjes heen en weer schudden. In haar hand houdt ze een touw van vier en een halve meter. Ze gebruikt het niet als een zweep, maar gooit het af en toe achter hem. Xantos loopt zijn rondjes, precies zoals Verstraten dat wil. Het paard maakt kauwbewegingen en heeft zijn binnenoren op zijn ‘baasje’ gericht; een teken dat hij ontspannen is. Verstraten wil Xantos ‘op een vriendelijke manier domineren’, ook tijdens het paardrijden zelf. Slaan of schoppen doet ze nooit, ze deelt hoogstens een corrigerende tik uit.

Niet alleen de rijtechniek is volgens haar belangrijk. Om het evenwicht en de houding van haat cursisten te verbeteren, laat ze hen op grote ballen zitten en op trampolines staan. ‘Voelen’ is essentieel en ook emoties krijgen veel aandacht - die van mens èn paard. “Als je doodnerveus gaat rijden, merkt een paard dat meteen. Hij lijkt dan misschien lastig, maar het probleem ligt in feite bij de ruiter. Mijn cursisten moeten daarom ook naar zichzelf kijken. Dat kan confronterend zijn.”
De trainster betrekt ook zaken als astrologie, homeopathie en haptonomie bij het paardrijden. Niet iedereen zit daarop te wachten, beseft ze. Met beginnende cursisten praat ze er niet over. “Alleen als mensen er voor open staan.”

Dan kijkt Verstraten bijvoorbeeld of een paard een vuur-, water-, of aardetype is. “Aan de hand daarvan kun je erachter komen of een paard bij je past.” Verstraten zegt dat het vaak lukt om ‘probleempaarden’ en hun eigenaren nader tot elkaar te brengen. Maar sommige mensen hebben verwachtingen van hun paard, die het dier niet in kan lossen. Xantos blijft een lastig paard om op te rijden. “Dat heb ik simpelweg leren accepteren.” Verstraten: “Sommige mensen passen niet bij elkaar. Zo is het met mensen en paarden ook. Het kan zijn dat het gewoon niet klikt; je rijdt niet lekker op een paard en dat blijft ook zo, wat je ook probeert. Boos worden heeft dan geen dan enkele zin. Het is beter om op zoek te gaan naar een ander paard. Of leren leven met de beperkingen.”

Dit artikel is gepubliceerd in Rijn en Gouwe (20-06-2003)

Ga naar boven